Het probleem
Een sollicitatiebrief schrijven met AI is makkelijk. Een goede brief schrijven met AI is lastiger. Wie een vacature in ChatGPT plakt met "schrijf een sollicitatiebrief", krijgt een brief die op duizend andere lijkt: enthousiast, algemeen en vol zinnen als "met veel interesse las ik uw vacature".
Recruiters zien het verschil. Volgens onderzoek van wervingsbureau Robert Half (maart 2026) zegt 67% van de HR-leiders dat AI-gegenereerde sollicitaties het wervingsproces vertragen. Een brief die naar AI klinkt, valt niet op, en dat is voor een sollicitatiebrief het enige wat telt.
Het tweede probleem is erger: AI vult gaten op met wat plausibel klinkt. Een taalmodel dat je werkervaring niet kent, verzint er een die bij de vacature past.
Wat je aan het eind hebt
- Een sollicitatiebrief die alleen feiten uit je eigen loopbaan bevat
- Een overzicht van welke eisen uit de vacature je hard kunt maken, en welke niet
- Een werkwijze die je bij de volgende vacature in een paar minuten herhaalt
Wat je nodig hebt
- ChatGPT of Claude, bij voorkeur met een Project: een werkruimte die je documenten en instructies onthoudt, zodat je ze niet elke keer opnieuw uploadt
- Je cv, plus een lijst met resultaten per functie (wat je deed en wat het opleverde)
- Eén of twee brieven of mails die je zelf hebt geschreven en goed vindt, als voorbeeld van je eigen stem
Waarom kan het in tien minuten?
Omdat het meeste werk maar één keer gebeurt. De eerste keer kost het een avond om je dossier op te bouwen. Daarna is elke nieuwe brief: vacature erin, match bekijken, brief nalopen. De tien minuten gelden voor die tweede keer en alle keren daarna.
De stappen
1. Bouw één keer je dossier
Maak een Project aan, bijvoorbeeld "Solliciteren". Zet erin: je cv, je resultatenlijst en je voorbeeldteksten. Geef het Project deze instructie:
Je helpt mij met sollicitaties. Gebruik uitsluitend feiten uit de
documenten in dit project. Verzin nooit ervaring, resultaten, cijfers
of vaardigheden. Ontbreekt er iets, zeg dat dan en vraag het mij.
Schrijf in de stijl van mijn voorbeeldteksten: [kort, direct / formeel /
...]. Vermijd standaardzinnen zoals "met veel interesse las ik".
Dit is de belangrijkste stap. Een taalmodel zonder context vult aan met wat waarschijnlijk klinkt. Een model met je dossier en een verbod op verzinnen, werkt met wat er is.
2. Laat de vacature ontleden
Plak de vacature in een nieuw gesprek binnen het Project:
Hier is een vacature. Maak een tabel met drie kolommen:
1. de eisen en wensen uit de vacature, ook de eisen die tussen de
regels staan (toon, type organisatie, waar ze last van hebben);
2. per eis het sterkste bewijs uit mijn dossier, met de bron;
3. per eis: hard / zwak / ontbreekt.
Verzin geen bewijs. Zet "ontbreekt" als het niet in mijn dossier staat.
[VACATURE]
3. Kies je drie sterkste punten
Lees de tabel zelf. Kies de drie eisen waarop je het sterkste bewijs hebt en die de organisatie het belangrijkst vindt. Een brief met drie concrete bewijzen overtuigt meer dan een brief die alle twaalf eisen aanstipt.
Staat er bij een harde eis "ontbreekt"? Dan weet je waar je in het gesprek een vraag over krijgt. Dat is nuttige informatie, geen reden om het in de brief weg te poetsen.
4. Laat de brief schrijven
Schrijf een sollicitatiebrief op basis van deze drie punten: [1, 2, 3].
Eisen:
- maximaal 250 woorden;
- open met waarom deze organisatie, niet met wie ik ben;
- elk punt met één concreet resultaat uit mijn dossier;
- geen bijvoeglijke naamwoorden over mezelf (gedreven, enthousiast,
resultaatgericht);
- sluit af met één zin over wat ik in de eerste maanden zou aanpakken.
5. Maak hem van jezelf
Herschrijf de eerste zin altijd zelf. Lees de brief hardop: zou je dit zo zeggen tegen iemand aan tafel? Pas aan wat niet klopt. Dit is geen formaliteit. Het is het verschil tussen een brief van jou en een brief van een model.
Controlepunten
- Is elk feit in de brief terug te vinden in je dossier? Controleer het zelf, niet door het aan de AI te vragen
- Staat de naam van de organisatie erin, en een reden die alleen voor deze organisatie geldt?
- Past de brief op één scherm?
- Staat er geen enkele zin in die je in een andere brief ongewijzigd kunt hergebruiken?
Veelgemaakte fouten
- Geen dossier, alleen de vacature. Dan schrijft de AI een brief over een kandidaat die perfect past. Die kandidaat ben jij niet.
- De AI laten controleren of hij iets verzonnen heeft. Een model dat een fout maakte, herkent die fout niet betrouwbaar. Jij kent je eigen loopbaan; controleer het zelf.
- Alle eisen willen afdekken. Dat levert een opsomming op. Drie bewijzen zijn sterker dan twaalf beweringen.
- De brief onveranderd versturen. Recruiters lezen er tientallen per week. Ze herkennen de toon.
- Gegevens van anderen in je dossier. Zet geen namen en telefoonnummers van referenties in een AI-tool. Die heb je niet nodig om een brief te schrijven.
Kopieerbaar: de drie prompts op een rij
PROJECTINSTRUCTIE
Je helpt mij met sollicitaties. Gebruik uitsluitend feiten uit de
documenten in dit project. Verzin nooit ervaring, resultaten, cijfers
of vaardigheden. Ontbreekt er iets, zeg dat dan en vraag het mij.
Schrijf in de stijl van mijn voorbeeldteksten.
STAP 2: VACATURE ONTLEDEN
Maak een tabel: eis uit de vacature | sterkste bewijs uit mijn dossier
(met bron) | hard / zwak / ontbreekt. Verzin geen bewijs.
[VACATURE]
STAP 4: BRIEF SCHRIJVEN
Schrijf een sollicitatiebrief op basis van punt [1, 2, 3]. Maximaal 250
woorden. Open met waarom deze organisatie. Elk punt met één concreet
resultaat uit mijn dossier. Geen bijvoeglijke naamwoorden over mezelf.
Sluit af met wat ik in de eerste maanden zou aanpakken.
De kortste samenvatting
Een goede sollicitatiebrief met AI begint niet bij de vacature maar bij je eigen dossier. Wie de AI alleen feiten uit dat dossier laat gebruiken, de match zelf beoordeelt en de eerste zin zelf schrijft, krijgt een brief die klinkt als zichzelf en niets verzint.
De vraag is dus niet of je AI mag gebruiken. De vraag is of de recruiter jou in de brief terugvindt, of een taalmodel.
